Alsa balutan ukon alsa armas?
August 12, 2003
"Wala guid tupa di subong. Maayo guid kamo dira: di ka guid mag balik balik di sa ‘Pinas na…law-ay na guid di ang situation. Negosyo.. down, price war….indi na
reasonable….pirdi….hay…ga buylo lang ako Pre kay malayas na ko di. Higku ang politics di subong. Dan…Patyanay guid kung gustohun nila. Ako sa imo, indi ka nalang mag puli di…patawhay ka na da sa America." Suno sa isa ko ka abyan sa iya nga sulat….
So what else is new? Ano pa bala ang bag-o?
Gikan pa sang mas hamtung ako nga estudyante sa aton nga pungsod, nasubaybayan ko na ang amat-amat nga pagla-la sang aton nga gobyerno kag ekonomiya. Nga-a bala naga ka tingala pa kita nga naga tinguha ang mga sangkop ka militar nga mag agaw ka pwesto? Kay indi nila makuha ang dapat tani ma-angkon sa matawhay nga paagi. Sa aton panghuna-huna, mahambal naton nga ang paagi wala naga hatag kinamatarung sa tinuyo. Kay mayo man ang tuyo sang laban, apang kung kaisa, ini maagaw gid lamang sa gahasa kag away. Maayo pa ini sila kay gina tindugan nila ang ila nga prinsipyo. Indi sila nagin madinalag-on pero ang ila gin himo nag silbi na naman nga pangpukaw sa aton.
Sa san-o pa bala kita magbugtaw? Mas ma-ayo pa ang naga ka patay tungod sa pakig away sang ila nga gina tindugan kay sa mga wala pulos nga mga tarantado, kag ang ila lang kaugalingon ang gina dumdum. Kahuluya.
Ang gina tumod naton diri, ang pagtindog sa aton prinsipyo kag ang pagtinguha nga ma islan ang tuman na gid ka higko nga pagpalakat sang pungsod kag gobyerno. Indi lang ang Malacanang, kundi pati na ang pina ka gamay nga opisina sa uma nga ang mga opisyal didto naga talambok sa kurakot kag katamaron.
Natural, indi lang isa ka grupo ang may plano kung paano matupad ini. Amo ina nga may mga rebelde: Kumonista, Muslim, kag mga Rightist kaangay sang Magdalo group. Luwas sini, may mga pulitiko man nga ginagamit lang ang pumoloyo sa ila nga mga "EDSA EDSA to the Nth power" para maka puwesto kay ang tuyo: para sila naman ang maka pangawat.
Ang kinahanglan, islan ang ATON MISMO NGA BATASAN kag dason, ISLAN ANG SISTEMA. Sari sari ang aton nga ideologiya galing…..pero ang importante ma alsa ang Pilipinas para man tani nga makara-os man kita sa kapigadohon.
Pila na ka presidente nag bulos kay Marcos, amo man gihapon. Kanugon lang sang teargas kag lampos nga naagyan ko kag sang iban man sa mga dalanon sang una. Mas kanugon pa gid sang mga kabuhi sang mga abyan ko, parehos suldado kag rebelde nga amo man gihapon. Naga kudog kag naga ilig ang luha sang ila nga mga kalag sa langit kag impierno.
Kay nga-a? Kita man sagad hatag lagay. Kita man sagad pangdaya sa trabajo. Kita man mismo naga intra sa pangurakot. Wala man kita ga reklamo kung may nasaksihan kita nga kamala-malahan. Kag kung indi kita tamad mag hulag, nahadlok. Te, sin-o basulon ta karon kung ang aton pungsod gina kahuy-an sa bug-os nga kalibutan? Wala sang paghida-et kung gutom ang pumuluyo kag kung wala hustisya.
Alsa balutan ukon alsa armas?
Daw kahapos lang sa akon magsulat kay ari ako diri iya. Biskan di-in ka man kasimanwa ko, pwede ka makabulig. Biskan sa pagsulat na lang. Kaangay kay Rizal, iban ang paagi kay Bonifacio. Depende sa imo nga masarangan, kag sa panahon, pwede man magbalhin.
Kag may paagi man nga malinong kaangay sang matinlo nga pamulitika kag pagwaragwag kag maputli nga pag padalagan sang imo nga opisina. Kag indi pagkalimti ang pagpangamuyo kag pagbulig paagi sa Simbahan.
Tama na ini nga pagwali. Abi sang iban karon rebelde ako. So what else is new?
* * *
Lets talk economy this time. While our population has bloated to over 81 million, unemployment has increased from 8.6 to 11.4 % in the past 7 years. Our GNP went up by 5.2 % but the purchasing power of the peso went down from 0.85 to 0.6. The legislated daily wage rate on average of non-agricultural workers in Manila is only P 303. We have among the lowest average income in Asia and about 2/3 of the population live under the poverty line. If you have not noticed, the peso to dollar exchange rate has more than doubled in the past 7 years. Even a sack of rice costs about thrice as much 8 years ago. And how much do you pay for when you ride a jeepney now? Remember the days when it was only 25 centavos?
In other words, gutom. Despite what PGMA’s speeches say, life IS getting harder.
* * *
How about the costs of medical care? Of course, it is going up too. I am not practicing locally but I have folks and friends there who know the pain of coughing up tons of cash for medical expenses. An uncle died because the family was not able to place a P100, 000 deposit early enough for a craniotomy to be helpful. My niece has retinoblastoma and despite all my aid and the help that Dr. Karen Rivera-Francia has extended (many thanks Karen), my sister and brother in law’s take home pay is just about P1000/month now due to loans. They had an HMO that saved them over P100, 000; otherwise, their take home pay will be nil (I told you HMO’s had a positive role too). My folks, due to asthma, hypertension and diabetes spend thousands a month for medicines because of rising medicine costs and lack of health insurance coverage (only a tiny part is covered). Can anyone even afford a cardiac bypass surgery anymore besides politicians and scrupulous businessmen? See my drift? You and I see it day in and day out how much patients and their families suffer not just the disease but also the costs. Too many people die because they cannot afford health care and medicines and we scrounge all we can do to help them to little avail. Indeed, all of us have been heroes at one time or another, but unsung heroes. I wish that the government would channel more money from the national budget for healthcare rather than their pockets, and institute a sane way to provide health coverage without bankrupting physicians.
Take note: even here in the USA, out of almost 2 million people who filed for bankruptcy in 2001, 55% got bankrupt because of medical expenses. That, despite HMO’s, PPO’s, Medicare and Public Aid.
And can someone please educate Korina Sanchez and other ignoramus how harmful these newer, tougher malevolent malpractice laws are that they keep pushing for?
OK, fine, whatever. Let’s just leave it at that. Just please jump off the fence and do your part to help this ailing miserable country. Despite everything, would you still lay down your life for it?
Ano ka, alsa balutan?
* * *
* * *
Views expressed on this column and any other by-lined articles on this site are the authors' own and do not necessarily reflect the views of the organization or its members.
